|
PASLANMAZ
ÇELİK NEDİR?
Paslanmaz çelik , % 10 un
üzerinde ( çoğunlukla %12-20 aralığında ) krom içeren demir - karbon
alaşımıdır. Krom, malzemeyi yenime ve ısıya karşı dayanıklılık
kazandırır. Özel nitelikli paslanmaz çelik türleri elde etmek
amacıyla alaşıma başka elementler de katılabilir.
Bu özel türlerin içinde en
önemlisi , nikel eklenmesiyle hazırlanan 18- 8 paslanmaz çeliğidir
(yüzde 18 krom yüzde 8 nikel ) . Paslanmaz çeliğe katılan öteki
önemli bileşenler niyobyum, manganez , molibden , fosfor , selenyum
, silisyum , kükürt ,titan ve zirkon dur .Paslanmaz çelik üretiminde
yüksek sıcaklıklara ve duyarlı kimyasal denetime gereksinim
olduğundan bu alaşımlar uzun süre elektrik fırınlarında
hazırlanmıştır.
Bu yöntemde fırınlara
çoğunlukla , yalnızca son üründe bulunması istenen elementleri
içeren hurda malzeme yüklenir. Son dönmelerde ise , malzemenin önce
elektrik fırınında eritilmesi ve daha sonra bir başka potaya
alınarak oksijenle işlenmesine dayalı bir teknik geliştirilmiştir.
Tepkimeyi normalleştirmek için argonla seyreltilen oksijen gazı
malzemeye üstten hamlaçla ya da potanın dibindeki bir delikten
püskürtülür.
Paslanmaz çelikler kimyasal
bileşimlerine ve ısıl işleme tepkilerine göre sınıflandırabilir :
sertleştirilemeyen ve yüzde 15- 30 krom ile yüzde 0,2 den daha az
karbon içeren ferritli çelikler ; su verme yoluyla sertleştirile
bilen ve yüzde 10-18 krom ile değişen oranlarda ( bazı alaşımlarda
yüzde 1'in üzerinde ) karbon içeren martensitli çelikler ; yüzde
16-26 krom , yüzde 6-22 nikel ve yüzde 0,25 ten daha az karbon
içeren ostenitli çelikler. Su vermeden sertleştirilebilen ostenitli
çelikler yenime karşı dayanımı en yüksek malzemelerdir |